Traktując klastry jako grupy i sieci przedsiębiorstw zdolne do koncentracji sił, zasobów i technologii dla podniesienia innowacyjności wytwarzanych produktów – w proces inicjowania, budowy i rozwoju klastra powinny być zaangażowane przede wszystkim przedsiębiorstwa1. To głównie dzięki ich aktywności klaster powstanie i będzie się rozwijał. W klastrze mogą uczestniczyć wszystkie rodzaje podmiotów, które w szczególności: wykonują działalność gospodarczą, prowadzą działalność naukowo-badawczą i realizują prace badawczo-rozwojowe, działają na rzecz rozwoju innowacyjności, wspierają rozwój technologii i tworzenie innowacyjnych produktów, działają na rzecz rozwoju gospodarczego oraz szeroko rozumianego rozwoju regionalnego.
Podmiotami (członkami) klastra mogą być2:
- przedsiębiorstwa i różnego rodzaju organizacje prowadzące działalność gospodarczą,
- wyższe uczelnie, instytuty i ośrodki naukowo-badawcze,
- organizacje okołobiznesowe,
- instytucje samorządowe i agendy rządowe,
- instytucje finansowe,
- organizacje pozarządowe.
Wymienione wyżej podmioty współpracując ze sobą, występują w różnych konfiguracjach z dużą różnorodnością powiązań gospodarczych i społecznych, tworząc złożoną strukturalnie mozaikę klastra. Ważną rolę odgrywają także powiązania osobowe, bliskość kontaktów kierownictwa tych jednostek oraz ich pracowników.
Powiązania gospodarcze obejmują podmioty działające w różnych sektorach gospodarki, w całych branżach lub ich wydzielonych sektorach. Więzi wzmacnia bliskość funkcjonowania podmiotów, a więc regionalny charakter sieci gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że podmioty spoza branży (ale z nią związane), jak również spoza regionu nie mogą być członkiem sieci i pełnić ważnej roli w klastrze3.
1. Jak stworzyć klaster – przewodnik, opracowany w ramach projektu systemowego „Wzmocnienie instytucjonalnego systemu wdrażania Regionalnej Strategii Innowacji w latach 2007-2013 w województwie podkarpackim”, Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, Rzeszów 2009, s.32-33
2. Ibidem
3. Ibidem